Ερμηνευτική εγκύκλιος για τις παραβάσεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας ( ΠΟΛ 1252/2015 )
Ενδιαφέρουσα συνοπτική παρουσίαση των νεων προστίμων και προσαυξήσεων που ισχύουν από 17/10/2015 της Taxlive(Συνδρομητική ενημέρωση)
ΓΕΝΙΚΑ :
Στις φορολογίες κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και κερδών τυχερών παιγνίων, οι παραβάσεις και τα πρόστιμα του Κ.Φ.Δ. εφαρμόζονται μετά την 1.1.2015.
Στον Κ.Φ.Δ. περιγράφονται δύο βασικές κατηγορίες: Οι διαδικαστικές και οι ουσιαστικές. Οι ουσιαστικέ ς έχουν ως συνέπεια την μη καταβολή ή τη μειωμένη καταβολή ή την παράνομη επιστροφή φόρου και διαπιστώνονται πάντοτε κατόπιν ελέγχου.
Οι παραβάσεις για ΦΠΑ ρυθμίζονται στο άρθρο 58 Α και για λοιπούς παρακρατούμενους φόρους στο 59.
Όσον αφορά την σώρευση προστίμων στην ίδια παράβαση, όταν διαπιστώνονται μετά από έλεγχο, επιβάλλεται το μεγαλύτερο.
Εγκλήματα φοροδιαφυγής ( για τα οποία ασκείται ποινική δίωξη ) είναι οι κάτωθι Α,και Β περιπτώσεις:
Α) Η αποφυγή πληρωμής φόρου εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, Ειδικού Φόρου Ακινήτων εταιρειών και φόρου πλοίων, που υπερβαίνει τις 100.000 € ανά έτος και ανά είδος φόρου. Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 2 έτη. Επιβάλλεται κάθειρξη αν το ποσό υπερβαίνει τις 150.000 € .
Β) Η μη απόδοση η ανακριβής απόδοση και η παράνομη επιστροφή ΦΠΑ ποσού άνω των 50.000 € ανά έτος και η μη απόδοση ή η ανακριβής απόδοση των λοιπών παρακρατούμενων ή επιρριπτόμενων φόρων τελών και εισφορών, ποσού άνω των 100.000 €, ανά έτος και ανά είδος φόρου, επισύρει ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 2 έτη.
Επιβάλλεται κάθειρξη όταν τα ποσά είναι άνω των 100.000 και 150.000 €, αντίστοιχα.
Οι ποινικές διατάξεις του ν 2523/1997 ( παλαιό ποινολόγιο ), καταργούνται.
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ :
Τόκος εκπρόθεσμης καταβολής (άρθρο 53 παρ. 1)
Ο τόκος ( 0,73% μηνιαίως ) δεν συνιστά κύρωση αλλά υπολογίζεται λόγω της καθυστέρησης στην εξόφληση των οφειλών. Οφειλές θεωρούνται και τα πρόστιμα του Κ.Φ.Δ.. Ο τόκος υπολογίζεται από την επόμενη ημέρα λήξης της προθεσμίας καταβολής της οφειλής.
Διαδικαστικές παραβάσεις (Άρθρο 54) είναι:
α) Μη υποβολή, εκπρόθεσμη υποβολή, ελλιπής υποβολή δηλώσεων από τις οποίες δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα.
Πρόστιμο: 100 ευρώ.
β) Εκπρόθεσμη υποβολή ή μη υποβολή δηλώσεων από τις οποίες προκύπτει φόρος για καταβολή:
Πρόστιμο: 100 ευρώ όταν ο φορολογούμενος δεν υποχρεούται να τηρεί βιβλία.
250 ευρώ όταν ο φορολογούμενος τηρεί απλογραφικά βιβλία και
500 ευρώ όταν τηρεί διπλογραφικά βιβλία.
γ) Μη ανταπόκριση σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων:
Πρόστιμο: 100 ευρώ όταν ο φορολογούμενος δεν υποχρεούται να τηρεί βιβλία.
250 ευρώ όταν ο φορολογούμενος τηρεί απλογραφικά βιβλία και
500 ευρώ όταν τηρεί διπλογραφικά βιβλία.
δ) Άρνηση συνεργασίας στη διάρκεια φορολογικού ελέγχου:
Πρόστιμο: 2.500 ευρώ.
ε) Μη γνωστοποίηση στη Φορολογική Διοίκηση του διορισμού φορολογικού εκπροσώπου:
Πρόστιμο: 250 ευρώ όταν ο φορολογούμενος τηρεί απλογραφικά βιβλία και
500 ευρώ όταν τηρεί διπλογραφικά βιβλία.
στ) Μη εγγραφή στο φορολογικό μητρώο ή εγγραφή σε αυτό περισσότερες φορές:
Πρόστιμο: 2.500 ευρώ.
ζ) Μη συμμόρφωση του φορολογουμένου με τις κατά το άρθρο 13 υποχρεώσεις του:
Ως μη συμμόρφωση με τις κατά το άρθρο 13 υποχρεώσεις, θεωρείται, π.χ., η μη τήρηση βιβλίων, και η τήρηση βιβλίων κατώτερης κατηγορίας από την προβλεπόμενη. Επίσης, ως μη συμμόρφωση θεωρείται η μη διαφύλαξη των λογιστικών αρχείων (βιβλίων και στοιχείων), καθώς και η μη διαφύλαξη των φορολογικών ηλεκτρονικών μηχανισμών, φορολογικών μνημών, και αρχείων που δημιουργούν οι φορολογικοί ηλεκτρονικοί μηχανισμοί.
Πρόστιμο: 2.500 ευρώ. ( Για τη μη συμμόρφωση στο άρθρο 13 θα εκδοθεί εγκύκλιος ).
η) Μη έκδοση ή ανακριβής έκδοση φορολογικών στοιχείων :
Το ύψος του προστίμου συνδέεται με την αποφυγή απόδοσης του Φ.Π.Α. και όχι με τον αριθμό των μη εκδοθέντων στοιχείων.
Για κάθε παράβαση μη έκδοσης ή ανακριβούς έκδοσης αποδείξεων λιανικής πώλησης ή επαγγελματικών στοιχείων, ανεξαρτήτως αξίας, για πράξη που επιβαρύνεται με Φ.Π.Α., και η οποία (παράβαση) διαπράττεται από την 17.10.2015 και μετά, επιβάλλεται πρόστιμο 50% επί του ποσού Φ.Π.Α. που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν στοιχείο ή επί της διαφοράς αντίστοιχα.
Καταργούνται τα ανώτατα όρια των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ.
θ) Διαδικαστικές παραβάσεις στις φορολογίες κεφαλαίου :
Πρόστιμο: 100 ευρώ. Στη μη συνεργασία σε φορολογικό έλεγχο το πρόστιμο είναι 2.500 ευρώ.
ι) Επανάληψη της ίδιας παράβασης και διαπίστωσή της σε νέο φορολογικό έλεγχο:
Διπλασιασμός ή τετραπλασιασμός του προστίμου. Επανάληψη της ίδιας παράβασης , είναι η διαπίστωση της ίδιας παράβασης εντός πενταετίας, στο πλαίσιο διαφορετικού ελέγχου και εφόσον έχει ήδη εκδοθεί η αρχική πράξη.
3. Υποχρεώσεις τρίτων για τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων :
Οι συμβολαιογράφοι, οι φύλακες μεταγραφών και οι προϊστάμενοι των κτηματολογικών γραφείων, που παραβαίνουν τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στο άρθρο αυτό, υπόκεινται σε πρόστιμο που ορίζεται σε ένα τοις χιλίοις (1%ο) επί της αξίας του μεταβιβαζομένου ακινήτου ή δικαιώματος επ’ αυτού, το οποίο δεν μπορεί να είναι κατώτερο από 300 ευρώ ούτε ανώτερο από 1.000 ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής το πρόστιμο διπλασιάζεται.
4. Χρόνος επιβολής τόκων και προστίμων στον ΕΝΦΙΑ:
Ως αφετηρία για την επιβολή των τόκων και προστίμων ορίζεται η επομένη της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής δήλωσης στοιχείων ακινήτων του οικείου έτους.
5. Παραβάσεις φοροδιαφυγής (άρθρο 55) :
Από την 17.10.2015 και εφεξής δεν θα επιβάλλονται τα προβλεπόμενα από τις διατάξεις αυτές πρόστιμα για τις παρακάτω περιπτώσεις παραβάσεων:
α. Μη έκδοση ή ανακριβής έκδοση φορολογικών στοιχείων αξίας άνω των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.
β. Έκδοση πλαστών φορολογικών στοιχείων.
γ. Έκδοση – Λήψη εικονικών φορολογικών στοιχείων.
δ. Νόθευση φορολογικών στοιχείων.
ε. Καταχώριση στα βιβλία αγορών ή εξόδων που δεν έχουν πραγματοποιηθεί και δεν έχει εκδοθεί φορολογικό στοιχείο.
6. Πρόστιμο εκπρόθεσμης καταβολής φόρου: Από 21.3.2015 δεν προβλέπεται πρόστιμο, αλλά τόκος.
7. Πρόστιμο ανακριβούς δήλωσης ή μη υποβολής δήλωσης: Υπολογίζεται πρόστιμο επί της διαφοράς ως εξής:
α) Πρόστιμο 10% επί του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό ανέρχεται σε ποσοστό από πέντε (5%) έως είκοσι (20%) τοις εκατό του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,
β) Πρόστιμο 25% επί του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει σε ποσοστό το είκοσι τοις εκατό (20%) και έως πενήντα τοις εκατό (50%) του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση,
γ)Πρόστιμο 50% επί του ποσού της διαφοράς, εάν το εν λόγω ποσό υπερβαίνει σε ποσοστό το πενήντα τοις εκατό (50%) του φόρου που προκύπτει με βάση τη φορολογική δήλωση.
Πρόστιμα παραβάσεων ΦΠΑ ( άρθρο 58Α )
Για πρώτη φορά θεσπίζονται ξεχωριστά πρόστιμαγια ορισμένες παραβάσεις της νομοθεσίας περί ΦΠΑ:
α)Παράβαση μη έκδοσης φορολογικού στοιχείου:
Πρόστιμο ίσο με 50% επί του φόρου που αναλογεί στο μη εκδοθέν φορολογικό στοιχείο.
β)Παράβαση ανακριβούς έκδοσης φορολογικού στοιχείου:
Πρόστιμο ίσο με το 50% επί της διαφοράς ΦΠΑ μεταξύ της αναγραφόμενης αξίας και της πραγματικής.
Σημαντική σημείωση: Τα ανωτέρω πρόστιμα είναι τα μοναδικά που θα επιβάλλονται πλέον, από επιτόπιους μερικούς ελέγχους, αν διαπιστώνεται μη έκδοση ή ανακριβής έκδοση φορολογικών στοιχείων.
γ)Παράβαση υποβολής ανακριβούς δήλωσης ΦΠΑ :
Πρόστιμο ίσο με το 50%επί της διαφοράς μεταξύ του δηλωθέντος ΦΠΑ και του προσδιορισμένου από τη Φ.Δ.
Σημείωση:Για τη μη υποβολή δήλωσης ΦΠΑ, επιβάλλονται τα πρόστιμα των διαδικαστικών παραβάσεων.
δ) Παράβαση λειτουργίας επιχείρησης, χωρίς δήλωση έναρξης εργασιών, με αποτέλεσμα απόκρυψη εισοδήματος :
Πρόστιμο ίσο με 50% επί του ΦΠΑ που δεν αποδόθηκε σε όλη τη διάρκεια της παράνομης λειτουργίας.
Σημείωση:Το ανωτέρω πρόστιμο επιβάλλεται και σε απαλλασσόμενους ΦΠΑ, όταν ξεκινούν νέα δραστηριότητα υπαγόμενη σε ΦΠΑ, χωρίς να το δηλώσουν στο Μητρώο, εκτός κι αν οι φορολογητέες πράξεις καταχωρούνται στις υποβαλλόμενες δηλώσεις ΦΠΑ.
ε) Παράβαση έκδοσης φορολογικού στοιχείου με ΦΠΑ, από πρόσωπο μη υπόχρεο σε υποβολή δήλωσης ΦΠΑ:
Πρόστιμο ίσο με το 50%επί του ΦΠΑ που αναγράφεται στο φορολογικό στοιχείο. Αν ο εισπραττόμενος ΦΠΑ αποδόθηκε στο δημόσιο, δεν επιβάλλεται πρόστιμο.
Σημείωση: Όταν επιβάλλονται τα ανωτέρω πρόστιμα του άρθρου 58 Α, δεν επιβάλλονται ταυτόχρονα και τα πρόστιμα του άρθρου 58, για τις παραβάσεις ΦΠΑ.
Παραβάσεις σχετικές με παρακρατούμενους φόρους ( άρθρο 59 )
Μικραίνουν τα πρόστιμα για τις ανωτέρω παραβάσεις και επιβάλλονται μόνο μετά από έλεγχο.
α) Παράβαση εκπρόθεσμης δήλωσης παρακρατούμενου φόρου:
Πρόστιμοδιαδικαστικών παραβάσεων ( 100, 250, 500ευρώ ). ( Αυτό το πρόστιμο ισχύει από 1.1.2014 ).
β) Παράβαση εκπρόθεσμης απόδοσης παρακρατούμενου φόρου:
Πρόστιμο είναι ο τόκοςυπολογισμένος με επιτόκιο 0.73% ανά μήνα καθυστέρησης της απόδοσης του φόρου.
γ) Παράβαση μη υποβολής δήλωσης απόδοσης παρακρατούμενου φόρου με υποχρέωση απόδοσης φόρου:
Πρόστιμο ίσο με το 50%επί του φόρου που έπρεπε να αποδοθεί.
δ) Παράβαση ανακριβούς δήλωσης παρακρατούμενου φόρου:
Πρόστιμο ίσο με το 50%επί της διαφοράς του φόρου.
Παραβάσεις προσώπου που παρεμποδίζει, υποθάλπτει και συνεργεί σε φοροδιαφυγή ( άρθρο 60 ).
Πρόστιμο το ίδιομε αυτό που επιβάλλεται στον φοροδιαφεύγοντα φορολογούμενο.
Απαλλαγή από τόκους και πρόστιμα λόγω ανωτέρας βίας,
παρέχεται μετά από αίτηση στον προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. αφού εξοφληθούν οι φόροι που είχαν επιβληθεί.
Δεν παρέχονται απαλλαγές για πρόστιμα από ανακριβείς δηλώσεις και για παραβάσεις φοροδιαφυγής.
Ανωτέρα βία είναι γεγονός απρόβλεπτο, που δεν μπορεί να αποτραπεί όση επιμέλεια κι αν δείξει ο
φορολογούμενος. Είναι στην κρίση της Φορολογικής Διοίκησης η αναγνώριση της ανωτέρας βίας.
Επιβολή, κοινοποίηση και πληρωμή τόκων και προστίμων ( άρθρο 62 )
Εκδίδεται πράξη επιβολής και εντός 30 ημερών πρέπει να καταβληθούν εφάπαξ. Είκοσι ημέρες πριν την
έκδοση της πράξης, καλούνται εγγράφως οι φορολογούμενοι να εκφράσουν απόψεις ή αντιρρήσεις.
Για τα πρόστιμα των διαδικαστικών παραβάσεων δεν καλούνται να εκφράσουν απόψεις ή αντιρρήσεις.
Η αμφισβήτηση των προστίμων γίνεται με ενδικοφανή προσφυγή.
Τα πρόστιμα των διαδικαστικών παραβάσεων μπορούν να επιβάλλονται και χωρίς έλεγχο.
Πρόστιμο ανακριβούς δήλωσης ή μη υποβολής δήλωσης (άρθρου 58 ) δεν επιβάλλεται, στις περιπτώσεις που
επιβάλλεται πρόστιμο του άρθρου 58 Α ( παραβάσεις ΦΠΑ ), ή του 59 (παραβάσεις παρακρατούμενων φόρων )
